O Cruceiro máxico do Monte Faro (Noalla)

 

DEBUXO DO AUTOR

o corazón do monte Faro, en plena parroquia de Santo Estevo de Noalla (concello de Sanxenxo), érguese un cruceiro que segue vivo, alimentado polas ofrendas que constantemente repousan ao seu carón. Non é un cruceiro calquera: na súa base acumúlanse cirios acesos, flores e, de maneira sorprendente, zapatillas que deixan os devotos como símbolo de promesas ou peticións cumpridas.

A xente di que este cruceiro está ligado á maxia e aos ritos escuros, un espazo onde o sagrado e o popular conviven nun mesmo altar de pedra. As ánimas do purgatorio semellan acompañar o seu silencio, convertendo o lugar nun punto de encontro entre o mundo visible e o invisible.

Mais se por algo é coñecido este cruceiro é pola súa lenda máis pintoresca, transmitida de xeración en xeración. Conta a tradición que quen padeza almorrás debe deixar unha moeda na súa base, baixar os pantalóns e sentarse enriba dela mentres recita unha oración. O rito complétase coa asistencia a unha misa na igrexa de Noalla. Deste xeito, aseguran, a enfermidade desaparece e pasa a quen recolla a moeda deixada en ofrenda.

Entre superstición, fe e memoria popular, o cruceiro do monte Faro segue a ser un lugar vivo, misterioso e cheo de simbolismo, un deses recunchos que gardan a esencia máis fonda da nosa cultura.

DEBUXO DO AUTOR

O Cruceiro do Monte Faro é unha peza de cantería tradicional galega que presenta imaxes nas dúas caras da súa cruz, seguindo o esquema habitual:

• Anverso: Representa a Cristo crucificado. A figura mostra un Cristo de trazos sinxelos, co corpo recto e os brazos estendidos en cruz. O modelado é esquemático, sen gran detalle anatómico, algo característico dos cruceiros populares. A imaxe transmite a escena central da Paixón, a crucifixión.

• Reverso: Na outra cara aparece unha Virxe coa súa expresión máis coñecida na arte relixiosa: a Virxe da Piedade. Está representada sostendo o corpo do seu fillo morto sobre os seus brazos, nunha composición vertical adaptada ao soporte da cruz. Igual que no caso do Cristo, a talla é ruda e directa, propia da man de canteiros locais que traballaban máis coa intención simbólica que coa precisión formal.

O conxunto descansa sobre un capitel decorado con volutas, un elemento ornamental tamén frecuente neste tipo de cruceiros. A súa localización, no monte, reforza a súa relación coas crenzas populares, os cultos ás ánimas e os ritos máxicos que a tradición oral lle foi atribuíndo ao longo dos séculos.

- GUILLERMO RODIÑO (2025)